عرفان و مولانا

زجر استادان و شاگردان چراست؟           خاطر از تدبیر ها گردان چراست؟

چرا معلمان، شاگردان مقصر خود را تنبیه و سرزنش می کنند؟ چون تقصیر شاگردان جبری نبوده بل اختیاری است، از اینرو به توبیخ و سرزنش آنها می پردازند. چرا خاطر و ذهن انسان ها در انجام و اجرای کاری همیشه متوجه سود و زیان است و از حالتی به حالتی در گردش است؟ این هم نمونه ای و دلیلی بر اختیار بودن آدمی است.

ور تو گویی غافل است از جبر، او           ماه ِ حق، پنهان شد اندر ابر ِ او

مولانا میفرماید: شاید آنهای که به جبری بودن انسان می اندیشند، چنین برداشت نمایند که این تضرع و زاری انسان ها از بهر آن است که از جبری بودن در موارد زندگی غافل اند و چنان تصور میکنند که صاحب اختیار اند، و جباریت خداوند را مثل ماه در پندار ابر گونهء شان پنهان شده است.

هست این را خوش جواب، ار بشنوی       بگذری از کفر و در درین بِگروی